Een chip die werkt met licht in plaats van elektrische signalen. Lasers die een zelfrijdende auto helpen zien wat er om hem heen gebeurt. En piepkleine optische onderdelen die uiteindelijk terechtkomen in medische apparatuur, datacenters of quantumtechnologie. Voor Ewout is dat geen toekomstmuziek, maar dagelijks werk. Na zijn studie Technische Natuurkunde aan de Universiteit Twente ging hij aan de slag bij PHIX, waar hij fotonische chips helpt om te bouwen tot bruikbare modules.
Licht in plaats van stroom
Op de middelbare school vond Ewout vooral natuurkunde en biologie interessant. Hij wilde de wetenschap in, maar zich nog niet meteen vastleggen op één heel specifiek onderwerp. Daarom koos hij voor Technische Natuurkunde, of zoals hij het zelf liever noemt: toegepaste natuurkunde. Tijdens zijn bachelor en master ontdekte hij dat juist de combinatie van theorie en experimenteren bij hem past. “Na mijn afstuderen zocht ik een baan waarin ik die twee kanten kon blijven combineren. Via LinkedIn kwam ik bij PHIX terecht. Inmiddels werk ik er ongeveer tweeënhalf jaar.”
“Ik wil niet alleen begrijpen wat er theoretisch gebeurt, maar ook zelf iets kunnen bouwen en testen. Juist die combinatie vind ik mooi.”
Wat doet een photonic IC packaging engineer?
Fotonica lijkt op elektronica, legt Ewout uit, maar gebruikt licht in plaats van elektrische signalen. “Op een fotonische chip lopen minuscule lichtkanaaltjes. Zo’n chip kan razendsnel informatie verwerken of meten, maar een losse chip is nog geen bruikbaar product. Daar komt packaging bij kijken. Ik ontwerp en bouw samen met collega’s een module rondom de chip, met bijvoorbeeld glasvezelaansluitingen, elektronische verbindingen en onderdelen die de temperatuur stabiel houden. Voor prototypes werk ik vaak zelf in de cleanroom, waar ik onderdelen op microschaal nauwkeurig monteer en lijm.”
Waarom zijn lasers zo belangrijk?
Voor Ewout is ‘laser’ een ideaal woord om uit te leggen waarom fotonica zo interessant is. “Laserlicht is heel gericht en kan informatie over grote afstanden betrouwbaar overbrengen. Daarom speelt het een rol in datacommunicatie en glasvezeltechniek, maar ook in meet- en sensorsystemen. Een aansprekend voorbeeld is lidar bij zelfrijdende auto’s. Zo’n systeem zendt korte laserpulsen uit. Die kaatsen terug van bijvoorbeeld een boom, fietser of andere auto. Uit de terugkomst van het licht kan het systeem bepalen waar objecten zich bevinden. Ook in medische toepassingen en onderzoek wordt laserlicht gebruikt, en op fotonische chips kunnen zelfs lasers worden geïntegreerd.”
“Lasers vind je terug in zelfrijdende auto’s, medische toepassingen, datacommunicatie en onderzoek.”
Hoe ziet een dag eruit bij PHIX?
“Ik begin meestal rond negen uur. Soms staat eerst een teamoverleg op het programma, daarna controleer ik de mail en bespreek technische vragen met een projectmanager of klant. Daarna ga ik vaak de cleanroom in. Bij kleine series en prototypes zetten wij engineers de modules zelf in elkaar, omdat wij het ontwerp en de chip het beste kennen. Geen chip is precies hetzelfde: verschillende materialen en platforms gedragen zich ook verschillend.” Als een meting onverwacht uitpakt, zoekt Ewout uit waardoor dat kan komen en koppelt hij zijn analyse terug. Daarnaast beheert hij kleine projecten en maakt hij deel uit van het Laser Safety Team, dat erop let dat lasersystemen veilig kunnen worden gebruikt.
“De ene dag overleg ik met een klant en de andere dag zit ik in de cleanroom iets op microschaal in elkaar te zetten. Dat maakt het werk heel afwisselend.”
Tip voor jongeren die een toekomst in de techniek overwegen
Ewouts advies aan leerlingen in de bovenbouw vwo is om een studie niet alleen op de naam te beoordelen, maar vooral te kijken naar wat je er werkelijk mee kunt doen. “Natuurkunde is breed en hoeft niet te betekenen dat je later alleen achter een bureau formules uitwerkt. In mijn werk gebruik ik theorie juist om echte technische problemen op te lossen. Wie nieuwsgierig is naar hoe dingen werken, graag experimenteert en het leuk vindt om techniek aan tastbare toepassingen te koppelen, kan veel kanten op. En reken erop dat je in deze wereld internationaal werkt: bij PHIX komen collega’s en klanten uit allerlei landen en is Engels een vanzelfsprekend onderdeel van de werkdag.”